Mijn crypto pakken
DataExpertWorkshop | 18 november 2026

„Mijn crypto
kun je toch niet
pakken?”

Jongeren, digitaal vermogen en ondermijnende criminaliteit
Sjoerd van der MeulenTrainer Cryptocurrency Tracing
& Investigation, DataExpert
Even voorstellen
Sjoerd van der Meulen

Sjoerd van der Meulen

Trainer Cryptocurrency Tracing & Investigation, DataExpert

  • 15 jaar Nationale Politie, digitale recherche.
  • Trainer in OSINT, cybercrime en cryptocurrencies.
  • Onderzoek samen met advocatuur en opsporing.
Peiling 1 | Stem mee

Is crypto anoniem?

Blok 1 | Waar of niet waar?

Drie stellingen

STELLING 1
„Criminelen gebruiken vooral Bitcoin.”
Niet waar

In 2025 liep 84% van het illegale cryptoverkeer via stablecoins zoals USDT.

STELLING 2
„Een cryptobetaling kun je terugdraaien.”
Niet waar

Geen bank die terugboekt. Tether kan USDT wel bevriezen.

STELLING 3
„Je crypto zit in je wallet.”
Niet waar

Crypto staat op de blockchain. De wallet bewaart alleen de sleutels: wie de 12 of 24 woorden heeft, heeft het geld.

Blok 1 | Online ronselen

Het aanbod komt via de telefoon

67%

van de inwoners maakt zich (heel) veel zorgen over online ronselen van jongeren door georganiseerde criminaliteit.

NCTV Risico- en Crisisbarometer, zomer 2026
  • 81% ziet ouders en verzorgers als verantwoordelijk.
  • Bijna 9 op 10 vindt dat platforms strenger moeten optreden.
  • 69% vindt een minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media passend.
En dan?

En de beloning voor zo'n klus? Daar komt crypto in beeld.

Blok 2 | De basis

Een blockchain is een openbaar kasboek

Openbaar

Iedereen kan meelezen: elk adres, elk bedrag, elk tijdstip.

Permanent

Wat erin staat, gaat er nooit meer uit. Ook niet na tien jaar.

Zonder bank

Duizenden computers houden samen het kasboek bij. Geen loket dat terugboekt.

Onthoud

Niet anoniem, maar pseudoniem. Je ziet adressen, geen namen.

Blok 2 | Wat staat er in het kasboek?

Munten en tokens

  • Munten zijn de eigen munt van een blockchain, zoals Bitcoin en Ether. De koers schommelt sterk.
  • Tokens draaien bovenop een blockchain. Iedereen maakt er in minuten één, zoals memecoins. Veel hype of oplichting.
  • Stablecoins zijn ook tokens, gekoppeld aan de dollar: 1 USDT is ongeveer 1 dollar. Digitaal contant geld.
84%

van het illegale cryptoverkeer liep in 2025 via stablecoins. Criminelen gokken niet op koersen.

Bron: Chainalysis, Crypto Crime Report 2026
Blok 2 | Wallets

Geen portemonnee, maar een sleutelbos

Seed phrase

12 of 24 woorden

De hoofdsleutel. Wie de woorden heeft, heeft het geld.

Private key

Geheim

Afgeleid uit de woorden. Daarmee „teken” je een betaling.

Adres

Openbaar

Zoals een rekeningnummer. Iedereen kan het opzoeken.

Dus

Het geld zit nooit in de app. Het staat op de blockchain; de wallet bewaart alleen de sleutels.

Blok 2 | Een stukje techniek

Briefjes of een saldo

UTXO | Bitcoin

Als contant geld

Je betaalt met een heel „briefje” en krijgt wisselgeld terug op een eigen adres: het change-adres.

€50→€20 winkel€30 change
Account | Ethereum, Tron

Als een bankrekening

Eén adres met één saldo. Geen wisselgeld. Tokens zoals USDT zijn ook gewoon saldi.

Saldo €50→€20 winkelSaldo €30
Voorbeeld | mempool.space

Een echte transactie, mét wisselgeld

Screenshot van een bitcoin-transactie op mempool.space met één input en twee outputs
In: 0,0403 BTCEén „briefje”.
Uit 1: 0,01 BTCNaar de ontvanger, een rond bedrag.
Uit 2: 0,0303 BTCWisselgeld naar een nieuw adres van de verzender.
Fee: 423 satsHet verschil, voor de miner.
Voorbeeld | Etherscan

Eén adres, de hele geschiedenis

Screenshot van het Ethereum-adres vitalik.eth op Etherscan
SaldoETH en de waarde in dollars.
TokensMeer dan 400, veel ongevraagde spam.
TijdlijnEerste en laatste transactie.
NaamlabelMaakt het adres herleidbaar.
Blok 3 | Custodial of non-custodial

Geld op de bank of in je eigen kluis

Custodial (exchange)Non-custodial (eigen wallet)
SleutelsBij het platformBij de gebruiker: 12 of 24 woorden
IdentificatieVerplicht: paspoort en selfieNiet nodig, app downloaden is genoeg
Kun jij meekijken?Alleen als de jongere de app laat zienJa, met het adres via een explorer
Kan justitie erbij?Ja: gegevens vorderen en bevriezenAlleen met de woorden of het apparaat
VoorbeeldenBitvavo, Coinbase, Kraken, BinanceMetaMask, Trust Wallet, Exodus, Ledger
Blok 3 | „Ik heb €30.000 op mijn wallet”

Vier vragen die het saldo betekenis geven

1

Klopt het?

Een screenshot is zo nagemaakt. Nep-platforms tonen verzonnen saldi. Kijk live mee.

2

Van wie is het?

Op wiens naam staat het? Wie kent de woorden nog meer?

3

Waar komt het vandaan?

Via de eigen bankrekening is na te gaan. Cash of „een klusje” is een signaal.

4

Wat is het waard?

Koersen schommelen. Een memecoin kan ooit veel meer waard zijn geweest. Een stablecoin zoals USDT staat altijd voor ongeveer 1 dollar.

Blok 3 | „Kan ik dat inzien?”

Wie ziet wat?

Iedereen

De blockchain

Met een adres in een explorer: saldo, tokens en elke transactie met tijdstip.

Met medewerking

De app

Meekijken in de wallet of een export laten downloaden bij de exchange.

Politie, OM, FIOD

De exchange

Met een vordering: identiteit, IP-adressen, bankrekening. En tegoeden laten bevriezen.

Belastingdienst, FIU

De meldingen

DAC8: exchanges rapporteren klantgegevens, voor het eerst uiterlijk 31 januari 2027. FIU-Nederland ontvangt ongebruikelijke transacties.

Voor niemand

Een naam achter een adres, zolang er geen koppeling is met een exchange of een ander spoor.

Blok 3 | Zelf een adres opzoeken

Eén adres en alles is zichtbaar

18P9Lu2n6uB6s3QeL1C9D2pA4wCaiU1z9H
Stap 1

Kopieer

Een lange code: 0x, T of bc1.

Stap 2

Plak

In Etherscan, Tronscan of mempool.space.

Stap 3

Lees

Saldo, tokens en elke betaling met tijdstip.

Niet te zien

Een naam

Daarvoor is een koppeling nodig, bijvoorbeeld een exchange.

Peiling 2 | Stem mee

Hoe vaak kom jij crypto tegen in je werk?

Blok 4 | De leefwereld

Waar jongeren mee in aanraking komen

Drugshandel

Cash op straat, crypto hogerop in de keten.

Bankhelpdeskfraude

Een keten van rollen die elkaar vaak niet of nauwelijks kennen.

Geld- en crypto-ezels

Rekening, pas of account „uitlenen” voor snel geld.

Online ronselen

Snapchat, Telegram, TikTok: „Snel geld verdienen? DM me.”

Beleggingsfraude

Finfluencers, nep-tradingplatforms en „signaalgroepen”.

Dader én slachtoffer

Vaak tegelijk: geronseld, gebruikt en zelf benadeeld.

Blok 4 | Geen grenzen meer

Geen taalbarrière. Geen afstand.

Social media

Iedereen is één DM verwijderd

Een werver aan de andere kant van de wereld zit in dezelfde app als de jongere.

AI

Vertaalt alles

Chats, scripts en zelfs stemmen in vlekkeloos Nederlands. De werver hoeft geen Nederlands te spreken.

Crypto

Betaalt zonder grens

USDT gaat in seconden de wereld over. Geen bank die meekijkt.

Het gevolg

Een Nederlandse jongere is voor criminele netwerken wereldwijd bereikbaar, en bruikbaar.

Blok 4 | Scam compounds

Gezocht: Nederlandstaligen

  • Telegram-vacatures voor Nederlandstalige medewerkers in Cambodja.
  • Een Nederlands script en Nederlandse simkaarten, zodat het lijkt alsof er vanuit Nederland wordt gebeld.
  • Telefoonlijsten uit datalekken, gehandeld op Telegram.
  • Valse banen. Paspoort afgepakt, mishandeld als je weigert.
300k

mensen werken volgens de VN onder dwang in de scamindustrie, uit meer dan 80 landen.

Bron: Zembla, 8 oktober 2026; VN
Blok 4 | Online radicalisering

Ook terreur ronselt online

  • Steeds vaker minderjarigen die online radicaliseren door het gedachtegoed van IS.
  • Online netwerken van tieners maken en verspreiden zelf propaganda.
  • Extreemrechtse chats waar geweldstaal wordt aangemoedigd en geliket.
69%

van de inwoners maakt zich (heel) veel zorgen over online ronselen door terroristische groeperingen.

NCTV Dreigingsbeeld juni 2026; Risico- en Crisisbarometer zomer 2026
Hetzelfde patroon

Dezelfde apps, dezelfde lokkers: erbij horen, status en een opdracht.

Blok 4 | Drugshandel

Hoe hoger in de keten, hoe digitaler het geld

Straatcash, lopers en dealers Tussenhandelcash, koeriers en tellers Wisselencash in, USDT uit GroothandelUSDT, vaak op Tron HIER ZITTEN DE JONGEREN DIGITAAL EN BLIJVEND
Onderin zien jongeren vooral cash, soms een betaalverzoek.
Het geld wordt ingezameld en geteld. Nog steeds contant.
Ondergrondse bankiers wisselen cash om naar stablecoins.
Bovenin wordt betaald in USDT. Signaal: een jongere die cash moet „omwisselen”.
Video | Echte phishingwebsite

Kijkvraag: wat is er nodig zodat een slachtoffer hier terechtkomt?

Blok 4 | Bankhelpdeskfraude

Eén fraude, zes rollen

1

De bouwer

Maakt de nepwebsite of het phishingpaneel.

2

De verspreider

Stuurt massaal sms'jes en WhatsApp-berichten.

3

De beller

Belt als „bankmedewerker” en wint vertrouwen.

4

De ophaler

Komt aan de deur voor pas en pincode.

5

Pinner en ezel

Pint het geld of ontvangt het op de eigen rekening.

6

De regelaar

Verdeelt werk en buit. Blijft buiten beeld.

Blok 4 | Bankhelpdeskfraude

Waarom ze elkaar in crypto betalen

1

Slachtoffer

Verliest spaargeld na het telefoontje van de „bank”.

2

Ezel of pinautomaat

Het geld komt binnen op de rekening van een jongere, of wordt gepind.

3

Omgezet

Naar crypto, meestal USDT. Geen bank die het blokkeert.

4

Verdeeld

Onder ophaler, beller, bouwer en regelaar. Ze kennen elkaar alleen van Telegram.

Blok 4 | Geldezels en crypto-ezels

„Mag ik even je rekening lenen?”

Hoe het begint

„Snel €500 verdienen? Je hoeft alleen je pas even te lenen.”

„Open een account bij een crypto-app met je ID, ik regel de rest.”

Hoe het eindigt
  • Strafbaar: meewerken aan witwassen
  • Registratie bij banken: tot wel 8 jaar moeilijk een rekening
  • Schulden: slachtoffers kunnen schade verhalen
  • Vastzitten: chantage en dreiging om door te gaan
Voor preventie én opsporing

Cash verdwijnt.
Een blockchain vergeet nooit.

Wat een jongere vandaag ontvangt, is over tien jaar nog terug te vinden. Voor hem, en voor jou.

Peiling 3 | Nog een keer

En nu: is crypto anoniem?

Wat doe je morgen anders?

Herken. Leg vast. Pak af.

Herken

Digitale sporen

Wallet-adres, Telegram-naam, exchange-app. Neem ze mee in intake, dossier en verhoor.

Leg vast

Exact en op tijd

Adressen en transactie-hashes letterlijk overnemen. Een tikfout is een ander adres.

Deel

In de keten

Via het RIEC, FIU-Nederland of de casusoverleggen. Eén adres kan meerdere zaken verbinden.

Pak af

Bevries en beslag

Snel bij exchange of Tether. Stel apparaten en woorden veilig: wie de sleutel heeft, heeft het geld.

Zo zou een crypto-onderzoek eruit kunnen zien
DiefstalTussenwalletsUitcashpunten

Crypto kun je
wél pakken.

Als je het spoor volgt.

Dank jullie wel

Vragen?

Sjoerd van der Meulen Trainer Cryptocurrency Tracing & Investigation
DataExpert
sjoerd.vandermeulen@dataexpert.nl 06 83 69 63 91
QR-code naar het naslagwerk
NaslagwerkScan voor de pdfcrypto.dutchify.ai/naslagwerk.pdf
Notities voor Sjoerd